EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W RODZINNYCH OGRODACH

DZIAŁKOWYCH

 

 

EKOLOGIA zajmuje się relacjami jakie zachodzą pomiędzy żywymi organizmami,
a środowiskiem ich życia.

Dzieli się na:

• ekologię gatunków ( człowieka, zwierząt, roślin )
• ekologię zespołów organizmów ( np. ekologia wód, lasów, agroekologia )

Przestrzeń zainteresowania ekologii to:

• biotop - nieożywione elementy środowiska tworzące siedlisko życia organizmu
• biocenoza -zbiór wszystkich organizmów żywych żyjących w danym środowisku
• ekosystem -podstawowa funkcjonalna jednostka ekologiczna; układ tworzony przez biotop i zasiedlającą go biocenozę,

EKOSYSTEM = BIOTOP + BIOCENOZA

Ogrody działkowe położone na terenie miast pełnią różne funkcje ekologiczne:

• wpływają na stosunki termiczne w mieście ( zmniejszenie amplitudy temperatur dobowych )
• zwiększają wilgotność powietrza ( magazynowanie znacznej ilości wody opadowej)
• zapobiegają odwadnianiu miasta - poprzez spływ powierzchniowy wody opadowej
• poprzez produkcję tlenu i wchłanianie dwutlenku węgla stanowią zielone płuca
• miasta
• tworzą osłony od dymów i kurzu
• hamują siłę wiatru, co może wpływać na kształtowanie się bardziej równomiernych opadów atmosferycznych

Ogrody działkowe w Poznaniu stanowią 12% zieleni miejskiej, a więc ich funkcja ekologiczna jest znaczna.

Oprócz funkcji ekologicznej bardzo ważna jest funkcja sanitarno-zdrowotna jaką pełnią ogrody czyli:

• zdolność tłumienia hałasu, a tym samym łagodzenie skutków cywilizacji
• wpływ na kształtowanie zdrowego środowiska człowieka
• tworzenie środowiska dla życia roślin i zwierząt

ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ

Zasady zrównoważonego rozwoju zostały określone na konferencji ONZ w 1992r pod nazwą Agenda - 21. Jest to taki program działania ONZ na XXI wiek w skali światowej, aby pogodzić rozwój ludzkości z zachowaniem środowiska naturalnego.

Celem Agendy - 21 jest: poprawa jakości życia społeczeństw, zachowanie zasobów naturalnych przyszłym pokoleniom, zmniejszenie obszarów biedy.

W 1997r. zasada zrównoważonego rozwoju została wpisana do konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasadami określonymi w Agendzie - 21 zobowiązane są kierować się rządy państw a wspomagać je władze międzynarodowe i lokalne oraz organizacje pozarządowe.
W działania te zaangażowane powinno być całe społeczeństwo według hasła:

Myśl globalnie - działaj lokalnie

Zrównoważony rozwój to rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń.

wg. ustawy Prawo ochrony środowiska (DZ.U. 2001 Nr 62 poz.627)

Istotą zrównoważonego rozwoju jest zapewnienie zintegrowanego ładu obejmującego :

• ład ekologiczny (politykę ekologiczną)
• ład gospodarczy
• ład społeczny
• ład przestrzenny

Polski Związek Działkowców prowadzi działania w zakresie zrównoważonego rozwoju

poprzez:

• edukację ekologiczna oraz kształtowanie właściwych postaw wobec środowiska ( wydawanie ulotek, wykłady)
• kształtowanie różnorodności biologicznej(różne gatunki drzew, krzewów roślin ozdobnych, trawniki)
• tworzenie warunków dla ekologicznej uprawy roślin
• kształtowanie estetyki krajobrazu (działalność Społecznej Służby Instruktorskiej)
• integrację grup społecznych ( prowadzenie polityki socjalnej)
• współpracę z lokalnymi władzami

Całokształtem działań na rzecz ochrony środowiska w OZ PZD w Poznaniu zajmuje się komisja ekologiczna. Do jej zadań należy:

• propagowanie postaw proekologicznych oraz kształtowanie świadomości ekologicznej
• przeciwdziałanie skutkom skażenia środowiska (zakładanie pasów zieleni wzdłuż ogrodów położonych przy trasach szybkiego ruchu)
• rozwiązywanie skarg dotyczących łamania przepisów z zakresu ochrony środowiska (wycinka drzew, budowa szamb niezgodnie z regulaminem, nieprzepisowa likwidacja dachów azbestowych)

Realizując funkcję edukacji ekologicznej OZ PZD w 2005r. wydał ulotkę pt. Ogrody działkowe w zgodzie z naturą przy udziale finansowym Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, która została rozprowadzona wśród działkowców. W 2006r. została opracowana i rozpowszechniona ulotka pt. Stosy drewna
i sterty chrustu - wartościowa przestrzenią w ogrodzie -tłumaczenie z języka niemieckiego.

W opracowaniu tekstu wykorzystano materiały prof. dr hab. Janiny Zbierskiej - Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska Akademii Rolniczej w Poznaniu.