SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI
Okręgowego Zarządu PZD w Poznaniu za 2008r.
Głównymi wydarzeniem w życiu całego Związku i naszego Okręgu w 2008r. były działania na rzecz dalszego rozwoju ogrodnictwa działkowego i przeciwdziałania skutkom niekorzystnych tendencji i rozstrzygnięć mających wpływ na ten rozwój. Jednym z najważniejszych wydarzeń był Międzynarodowy Kongres Ogrodów Rodzinnych i Działkowych w Krakowie, w którym uczestniczyły delegacji 15 narodowych związków oraz kilkunastoosobowa grupa działkowców z Japonii. Kongres w przyjętej rezolucji nakreślił zadania związków narodowych w sprawie przyszłości ogrodów działkowych w Europie. Tezy rezolucji obejmują zalecenia, których realizacja jest warunkiem i zarazem gwarancją dalszego rozwoju ogrodnictwa działkowego w Europie. Niekorzystnymi rozstrzygnięciami rzutującymi na realizację statutowych zadań przez Związek były : wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2008r., znowelizowanie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, kolejne zapowiedzi inicjatywy legislacyjną w sprawie ogrodów, wreszcie zapowiadana kontrola jednostek organizacyjnych Związku przez Najwyższą Izbę Kontroli. Tym zjawiskom towarzyszyła postępująca eskalacja wystąpień prasowych niekorzystnych dla Związku, ale przede wszystkim często mijających się z prawem i prawdą.
W 2006 r. Rada Miejska Wrocławia podjęła uchwałę o skierowaniu do
Trybunału Konstytucyjnego niektórych zapisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zakwestionowano m. in. zapisy chroniące działkowców przed samowolnymi likwidacjami ogrodów, zanegowano zwolnienia podatkowe, podważono także obowiązki gmin w stosunku do ogrodów, które w polskim prawie funkcjonują od kilkudziesięciu lat. Trybunał odrzucił większość stawianych zarzutów, ale uznał potrzebę rozpatrzenia dwóch. W dniu 9 grudnia 2008r. Trybunał rozpatrzył wniosek Rady Miejskiej Wrocławia w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Oba te przepisy zostały uznane za niekonstytucyjne i – po publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw – utraciły swoją moc obowiązującą. Zakwestionowany art. 10 ustawy o ROD odnosił się do kwestii przekazywania gruntów publicznych (stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego) na potrzeby urządzenia nowych rodzinnych ogrodów działkowych. Należy zauważyć, że przepis ten nie został podważony w całości, lecz tylko w zakresie odnoszącym się do gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że art. 10 nie zniknie z ustawy o OD, ale tylko pewien jego fragment utraci moc obowiązującą. Wynika stąd, że dotychczasowe zasady będą nadal obowiązywały co do gruntów Skarbu Państwa, natomiast grunty komunalne nie będą mogły być już przekazywane pod nowe ogrody działkowe na obowiązujących dotąd preferencyjnych warunkach. Prowadzi to do wniosku, że urządzenie nowego ogrodu na gruntach stanowiących własność np. gminy będzie wciąż możliwe, ale pozyskanie tytułu prawnego do tego gruntu następować będzie na ogólnych zasadach, czyli według przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z całą mocą należy jednak zauważyć, że utrata mocy obowiązującej art. 10 ustawy o ROD - w zakresie określonym przez TK – nie będzie mogła stanowić przeszkody, w sensie prawnym, do pozyskiwania tytułu prawnego do gruntów przeznaczonych pod ogrody odtwarzane. Taki wniosek wynika bowiem z tego, że podstawą prawną do przejmowania gruntów pod ogrody odtwarzane nie jest art. 10 – dotyczący nowych ogrodów – ale art. 19 ust. 1 i 21 ust. 1 ustawy o ROD.
W efekcie należy uznać, że praktyczna doniosłość zakwestionowania przez TK części art. 10 będzie raczej niewielka. Przepis ten był bowiem wykorzystywany sporadycznie z uwagi na fakt, iż w ostatnich latach gminy właściwie nie przekazywały kolejnych terenów na utworzenie nowych ogrodów. Dlatego też podważenie omawianej regulacji nie wpłynie zasadniczo na funkcjonowanie Związku i ogrodów, zwłaszcza że nie odnosi się ona w jakikolwiek sposób ani do istniejących ROD, ani tym bardziej użytkowników działek w tych ogrodach. Trybunał wyraźnie bowiem zaznaczył, że wydany wyrok będzie działał jedynie na przyszłość, a więc nie może stanowić podstawy podważania praw nabytych przez działkowców i Związek w oparciu o zakwestionowany przepis.
Odnosząc się do zapadłego wyroku TK stwierdzającego niezgodność z Konstytucją treści art. 17 ust. 3 ustawy o ROD, w części dotyczącej uzależnienia likwidacji ogrodu na cel publiczny od zgody PZD należy stwierdzić, że PZD nie blokował inwestycji celu publicznego, co w praktyce oznaczało każdorazowe wyrażanie zgody przez PZD na realizację inwestycji. Po wyroku taka zgoda nie będzie już potrzebna. Ważnym jest jednak, że innych przypadkach likwidacji ogrodu przepisy ustawy zachowują moc obowiązującą i nie znikną z jej tekstu. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia interesów ogrodów i działkowców, gdyż likwidacje ROD będą musiały w dalszym ciągu odbywać się z zachowaniem warunków zastrzeżonych przez ustawę o ROD. Dotyczy to w szczególności obowiązku wypłacenia działkowcom i Związkowi pełnego odszkodowania za utracone składniki majątkowe oraz zapewnienia terenu zamiennego i odtworzenie zlikwidowanego ogrodu. Konstatując powyższe można powiedzieć, że wyrok TK prawnie usankcjonował istniejący stan rzeczy.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nic nie zmienił w naszej współpracy z władzami miasta. Nigdy nie kwestionowaliśmy inwestycji celu publicznego, a współpraca z samorządami układa się nam dobrze.
Kolejnym tematem gorąco dyskutowanym w środowisku naszych działkowców była tzw. specustawa drogowa. Protestowaliśmy wraz z ogrodami zagrożonymi, interweniowaliśmy u Pani Poseł Krystyny Łybackiej. Z naszej inicjatywy 6.11.2008r. w siedzibie OZ Poznań odbyło się spotkanie prezesów OZ Kalisz i OZ Piły z dyrektorem GDDKiA w Poznaniu Markiem Napierałą. W swym wystąpieniu przedstawił on plany inwestycyjne w zakresie budowy dróg a działkowcy mogli skonfrontować te plany z ogrodami. Uzyskaliśmy zapewnienie, że na terenie Wielkopolski nadal będą stosowane procedury, które mamy już wypracowane. Dyrektor przedstawił zamierzenia budowy dróg do 2013r. Prezesi OZ na bieżąco śledzą poczynanie drogowców na swoim terenie. Możliwość poznania planów przyczyni się do podjęcia właściwej współpracy z inwestorami. W wyniku tych rozmów oraz uzyskanej wykładni dotyczącej zapisów niefortunnego art. 11j specustawy uzyskaliśmy zapewnienie, że prawa użytkowników wieczystych i użytkowników, a więc działkowców i PZD zostaną zapewnione w zakresie należnych odszkodowań za utracony majątek. Problemem pozostaje sprawa terenu zastępczego za utracone działki. Sprawa stoi pod znakiem zapytania i jej rozstrzygnięcie zależy od wyników prac Komisji Infrastruktury Sejmu RP, które śledzimy na podstawie materiałów przesłanych przez Krajową Radę.
Szumnie zapowiadanej inicjatywy legislacyjnej PiS przez Posła E. Gosiewskiego w pismach przesłanych do OZ nadal nie widać. Nie należy jednak tych zapowiedzi całkowicie marginalizować. Wypowiedzi na łamach “Wprost” posła Dery potwierdzają, że nadal PiS nie rezygnuje z swojego projektu “uszczęśliwienia” działkowców. Problem w tym, że to “uszczęśliwienie” mogłoby dotyczyć jednak tylko nielicznych. Pomysły powstające w umysłach posłów tej partii nie są konsultowane ani z działkowcami, oczywiście nie licząc “kanapowych” stowarzyszeń, ani tym bardziej z samorządami, będącymi w większości właścicielami gruntów na których istnieją ROD-y. Stanowiska wielu samorządów terytorialnych są dość jednoznaczne. Nie chcą one pojawienia się znacznej liczby nowych właścicieli gruntów o powierzchni 300 m2 w centrach miast. Propozycję PIS-u skrytykował już w przeszłości Związek Miast Polskich. Również Prezydent m. Poznania R. Grobelny który przyjął naszą delegację OZ w styczniu br. stwierdził w rozmowie, że jest przeciwny takiemu rozwiązaniu.
O propozycji kontroli NIK w instancjach PZD poinformowaliśmy parlamentarzystów poznańskich na posiedzeniu OZ w Poznaniu 15.11.2008r. Posłowie tak jak i działkowcy wyrazili swoje oburzenie a Poseł. S. Stec wyraził życzenie poinformowania go o ewentualnej takiej kontroli, gdyż chciałby w niej uczestniczyć.
W okresie sprawozdawczym Związek i działkowcy nadal walczyli o utrzymanie ogrodów, zwłaszcza w wielkich miastach. Wydarzeniem istotnym dla ogrodów działkowych było uchwalenie przez Radę Miasta Poznania Studium uwarunkowań przestrzennych Miasta Poznania, w którym zatwierdzono wcześniejsze uzgodnienia zawarte miedzy OZ PZD oraz MPU i Prezydentem Miasta. Z tego miejsca na ręce kol. Andrzeja Bielerzewskiego dziękuję Radnym miasta Poznania za rozumienie znaczenia ogrodów dla społeczeństwa i spolegliwą politykę w tej sprawie.
Nadal nie doczekała się rozstrzygnięcia sprawa ROD im. 23 Lutego. Nie przyniosły skutku prowadzone rozmowy ugodowe z udziałem Prezydenta Kruszyńskiego, które jeszcze w minionym roku rokowały pozytywne zakończenie wieloletniego sporu. Kryzys ekonomiczny spowodował zmniejszenie zainteresowania nabyciem gruntu przez inwestorów i właścicielce terenu pozostało iść na dalszą sądową wojnę ze Związkiem. Jesteśmy w przededniu rozstrzygnięć w sprawie o wydanie naszej siedziby. KR PZD zobowiązała nas do przedstawienia w terminie do 31 marca stanowiska i informacji o działaniach, które mają zatrzymać rosnące koszty prawdopodobnych opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W tej sytuacji OZ podjął intensywne działania na rzecz znalezienia nowej siedziby oraz zabezpieczenia możliwości funkcjonowania ROD im. 23 Lutego, którego działkowcy jak na razie nie są objęci powództwem o wydanie terenu ani o zapłatę za bezumowne użytkowanie terenu. W powyższej sytuacji trwają intensywne poszukiwania obiektu do wynajęcia na siedzibę OZ, tak aby wydać działkę 7/13 właścicielce po spełnieniu wymogu zwrotu wartości nakładów, które niestety może znieść wyrok za bezumowne korzystanie z terenu. Ostatnią szansą pozytywnego dla Związku zakończenia sporu jest sprawa o zasiedzenie terenu, która jednak ciągle znajduje się w początkowym stadium jej biegu. Wobec powyższych faktów zamierzamy opuścić naszą siedzibę do końca maja br. Decydujemy się na wynajęcie pomieszczeń, nie rezygnując w przyszłości z planów wybudowania nowej siedziby OZ w Poznaniu na terenie jednego z ogrodów o uregulowanym stanie prawnym.
Z innych spraw administracyjnych i sądowych nadal na rozstrzygnięcia oczekują sprawy ROD Złotowska II, im. Łukaszewicza, Pomet, Relaks 27. Pojawiła się potrzeba wejścia w spór administracyjny/sądowy w sprawie ROD Mostostal, na terenie którego bezprawnie, naszym zdaniem, uwłaszczył się Uniwersytet Przyrodniczy.
Stanowiska samorządów lokalnych z terenu objętego działaniem OZ w sprawie dalszego rozwoju ogrodów są w większości optymistyczne. W uchwalonym w ubiegłym roku Studium Uwarunkowań Kierunków Rozwoju Miasta Poznania zabezpieczono tereny pod nowe ogrody na Strzeszynie. Mamy również Uchwałę Rady Miasta Poznania z 2005r. która mpzp w rejonie ulicy Rubież przeznacza 3 ha pod nowy ogród.
Pozytywnie oceniamy postawę samorządów w stosunku do ROD i PZD w naszym okręgu. Do szczególnie wyróżniających się zaliczmy samorządowców z Poznania, Leszna, Gniezna, Nowego Tomyśla, Śremu, Kościana, Gostynia, Rawicza, Międzychodu, Szamotuł, Wrześni i większości gmin powiatu poznańskiego. Wszędzie tam jest dobry klimat wytworzony przez działkowców, zrozumienie władz dla naszych działań i dokonań.
Szczególnym przejawem dobrej współpracy z samorządem jest decyzja Prezydenta Miasta Poznania o utworzeniu zespołu do rozwiązywania nabrzmiałych problemów terenów zajmowanych przez ogrody. Działanie zespołu przyniosło już wymierne efekty. Po ustaleniach rozbieżności między stanem faktycznym a zapisami w dokumentacji powołano na koszt Miasta geodetę, który ustali stan faktyczny, a wyniki jego prac posłużą podjęciu prac regulujących sytuację prawną ogrodów. Mamy nadzieję na rychłe rozwiązanie wielu problemów związanych z gospodarką gruntami naszych ogrodów. Oczekujemy od tego zespołu dalszych działań, zwłaszcza przyspieszających pozyskanie terenu przy ul. Rubież na założenie nowego ogrodu działkowego.
Współpraca OZ z parlamentarzystami jest satysfakcjonująca. Bardzo blisko współpracujemy z posłami w Poznaniu , Lesznie, Gnieźnie, Nowym Tomyślu. Pomagają nam posłowie: Krystyna Łybacka, Wiesław Szczepański, Tadeusz Tomaszewski, Stanisław Stec, Stanisław Kalemba, Waldy Dzikowski, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz. Byliśmy też na rozmowach z posłami: Jackiem Tomczakiem i Markiem Zielińskim. Zapraszamy parlamentarzystów na wszystkie ważne spotkania organizowane przez OZ.
W zakresie egzekwowania uchwał KR nr 1, 2 i 3 z 26.11.2008r. rozpoczęliśmy spotkania po upewnieniu się ,że Biuletyn nr 12 dotarł do ogrodów. Na spotkaniach z prezesami ROD postawiliśmy te problemy i zobowiązaliśmy ich do wdrożenia. Prezesi i członkowie: Zarządów, Komisji którzy nie przestrzegają tych uchwał zostali poproszeni o rozwiązanie swych problemów w terminie do najbliższego walnego zebrania. Odbyliśmy w Okręgu spotkanie z przedstawicielami Powiatowych Inspektoratów Nadzorów Budowlanych (dla miasta i powiatu) na którym określiliśmy zasady współpracy w tym roku. Inspektorzy przedstawili plan kontroli ROD m. Poznania na 2009r. Problem samowoli budowlanych wykracza już poza nasz Okręg. Otrzymaliśmy pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapowiadające podjęcie zdecydowanych działań kontrolnych, które mają doprowadzić do uporządkowania nabrzmiałych problemów.
1. Działalność organizacyjna.
W okresie sprawozdawczym odbyły się 3 plenarne posiedzenie OZ i 20 posiedzeń prezydium OZ. W posiedzeniach OZ udział brali także przewodniczący powiatowych kolegiów prezesów. Okręgowy Zarząd uchwalił Regulamin OZ, który został zarejestrowany przez KR PZD, powołał Delegaturę Rejonową w Lesznie, powołał komisje problemowe OZ, zatwierdził sprawozdania z działalności w 2007r. oraz przyjął plan działania i preliminarz na 2008r., uchwalił Plan inwestycji Okręgu i zaktualizował Długofalowy Program Rozwoju i Modernizacji ROD, uchwalił nowe wpisowe do Związku, rozpatrzył wnioski o zbadanie ważności walnych zebrań oraz ważności uchwał walnych zebrań, ponadto zatwierdził uchwały prezydium OZ.
Równie efektywnie pracowało prezydium OZ PZD. Na każdym posiedzeniu jego członkowie zapoznawali się z aktualną sytuacją PZD, na podstawie materiałów publikowanych w biuletynach oraz otrzymywanych z Krajowej Rady, a także na podstawie bezpośrednich relacji członków KR PZD. Prezydium ustalało kierunki działań wynikające m.in. ze statutu PZD, Regulaminu ROD oraz uchwał Krajowej Rady i jej Prezydium.
Na bieżąco zajmowano się sytuacją prawną ogrodów w stosunku do których wysuwane są roszczenia gruntowe osób prawnych i fizycznych, w tym głównie sytuacją ROD im. 23 Lutego. Prezydium OZ podjęło 170 uchwał m.in. w takich sprawach jak: prowadzenia inwestycji w ROD, przyznania dotacji, czasowego zajęcia terenu, odwołań członków Związku, powoływania zarządów komisarycznych, przeglądów ogrodów, zmian planów zagospodarowania ogrodów. Ponadto prezydium OZ zajmowało się aktualnymi sprawami Związku i Okręgu, opiniowało wnioski do KR PZD o dotacje i pożyczki z Funduszu Samopomocowego.
Działalność Okręgowego Zarządu była badana przez Okręgową Komisję Rewizyjną, która potwierdziła prawidłową działalność zarówno w działalności statutowo-programowej jak i finansowo-księgowej.
2. Stan organizacyjny Okręgowego Zarządu PZD
Okręgowy Zarząd PZD w Poznaniu na podstawie obowiązującej Ustawy o ROD , Statutu i Regulaminu wykonuje zadania w zakresie prawnego uregulowania użytkowanych gruntów przez rodzinne ogrody działkowe. Na obszarze Okręgowego Zarządu PZD posiadamy łącznie 313 ROD które użytkują grunt o pow. 2 733,76 ha. W ROD posiadamy łącznie 56 240 działek na 2 047,17 ha gruntów. Stan organizacyjny OZ PZD w Poznaniu przedstawiają poniższe tabele.
|
|
Ogółem |
Stałe |
||
|
Razem |
Miejskie |
Podmiejskie |
||
|
Przejętych w |
185 |
185 |
143 |
42 |
|
Przejętych w użytkowanie wieczyste przez PZD odpłatnie |
- |
- |
- |
- |
|
Stanowiących własność PZD |
- - |
-
|
-
|
- - |
|
Będących w użytkowaniu |
128 |
128 |
112 |
16 |
|
RAZEM : |
313 |
313 |
255 |
58 |
|
|
Ogółem |
Stałe |
||
|
Razem |
Miejskie |
Podmiejskie |
||
|
Przejętych w użytkowanie |
235 |
235 |
182 |
53 |
|
Będących w |
150 |
150 |
131 |
19 |
|
RAZEM : |
385 |
385 |
313 |
72 |
III. Powierzchnia ROD:
|
|
Ogółem |
Stałe |
||
|
Razem |
Miejskie |
Podmiejskie |
||
|
Przejętych w użytkowanie wieczyste |
1.579,65 |
1.579,65 |
1.005,19 |
574,46 |
|
Stanowiących własność |
0,91 |
0,91 |
0,09 |
0,82 |
|
Będących w |
1.153,20 |
1.153,20 |
856,42 |
296,78 |
|
RAZEM: |
2.733,76 |
2.733,76 |
1.861,70 |
872,06 |
IV. Powierzchnia działek:
wg stanu na dzień 1 stycznia 2008 r. - 2 043,4605 ha
wg stanu na dzień 31 grudnia 2008 r. - 2 047,1658 ha
2) powierzchnia działek nieużytkowanych:
wg stanu na dzień l stycznia 2008 r. - 33,6355 ha
wg stanu na dzień 31 grudnia 2008 r. - 33,4220 ha,
Stan prawny gruntów jest nie do końca uregulowany. Do ksiąg wieczystych w użytkowanie wieczyste i zwykłe wpisano łącznie grunty o powierzchni 1293,86 ha w 220 ROD. W stosunku do gruntów w 34 ROD występują roszczenia osób fizycznych, prawnych i związków wyznaniowych. W sprawach roszczeniowych prowadzimy spory sądowe i administracyjne.
3. Działalność oświatowo-szkoleniowa
Działalność szkoleniowa OZ była prowadzona na następujących płaszczyznach:
A. Szkolenie podstawowe kandydatów na członków PZD
W Okręgowym Ośrodku Szkolenia w Poznaniu w okresie sprawozdawczym w 12 szkoleniach udział wzięło 938 kandydatów na członków PZD. W rejonach kolegium w 33 szkoleniach wzięło udział 466 osób.
Komisja Szkoleniowa OZ PZD w Poznaniu w okresie styczeń – luty 09 prowadziła narady aktywu ROD na terenie całego okręgu, w których udział wzięli prezesi, sekretarze, skarbnicy i księgowi ROD oraz przewodniczący komisji rewizyjnych i rozjemczych. Łącznie w 14 spotkaniach w ośrodku szkolenia, delegaturze OZ i kolegiach prezesów uczestniczyło 708 osób reprezentujących 312 ROD.
C. Szkolenia dla Społecznej Służby Instruktorskiej oraz działalność Społecznej Służby Instruktorskiej.
Dużo uwagi poświęcamy Społecznej Służbie Instruktorskiej. Jej kadrę w OZ PZD stanowi 5 instruktorów krajowych, 19 okręgowych i 159 ogrodowych z 83 ROD. OZ zwrócił się za pośrednictwem Kolegium Prezesów do Zarządów ROD o wytypowanie kandydatów na instruktorów Społecznej Służby Instruktorskiej szczególnie w tych ogrodach gdzie ich brakuje. We wrześniu 20 osób ukończyło kurs na nowych instruktorów w Rawiczu, a w listopadzie kolejne 27 osób w Poznaniu. Trwa kurs dla kolejnych 40 osób w Poznaniu. W ramach wymiany doświadczeń odbyły się 5 spotkań instruktorów ogrodowych dla 210 osób, a około 100 osób wzięło udział w wymianie doświadczeń na terenie Gniezna i Wrześni.
Krajowi i okręgowi instruktorzy SSI uczestniczyli w szkoleniach organizowanych przez KR PZD w Sielinku i Szczecinie. Łącznie w tych szkoleniach wzięło udział 20 osób. Jako swego rodzaju nowość w 2008r. rozpropagowano zastosowanie metody EM-Farming w ogrodnictwie działkowym. W 4 spotkaniach szkoleniowych poświęconych temu tematowi w Poznaniu, Lesznie i Gnieźnie uczestniczyło łącznie 200 osób. Jest to powrót do naturalnych metod uprawy roślin, ograniczający stosowanie chemii. Program będzie kontynuowany w 2009r.
Bardzo dużo uwagi Okręgowy Zarząd poświęcił na różnorodne formy promocji Związku. W wielu ogrodach działkowych w 2008r.organizowano jubileusze istnienia oraz obchody Dnia Działkowca. Jubileusz 85- lecia obchodził ROD im T. Kościuszki w Poznaniu, 80- lecie obchodził ROD im. Chociszewskiego w Poznaniu, Wlkp., 70- lecie ROD im. Piotra Skargi, W. Reymonta i Dębinka – wszystkie w Poznaniu oraz Zakątek w Opalenicy. Ogółem obchody Jubileuszy obchodziły 74 ROD. Dobrym zwyczajem staje się, że obchody jubileuszów ogrodowych odbywają się z udziałem zaproszonych gości: burmistrzów, radnych i innych przedstawicieli władz terenowych oraz osób duchownych. Wiele z nich rozpoczyna się uroczystymi mszami św.
Liczna delegacja członków OZ PZD i działkowców naszego Okręgu (250 osób) uczestniczyła w krajowych obchodach Dni Działkowca w Jeleniej Górze, skąd tytuły laureatów konkursów przywiozły ROD im. 2 Armii WP i ROD im. K. Świerczewskiego w Nowym Tomyślu, a także wyróżnieni działkowcy. Uroczyście obchodzono również Okręgowe Dni Działkowca w ROD im. 2 Armii WP z udziałem laureatów konkursów, gości w tym przewodniczącej Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD, posłów, przedstawicieli władz samorządowych wielu powiatów i gmin, oraz lokalnych mediów. W uroczystości uczestniczyło ok. 800 działkowców. W większości naszych ogrodów obchodzone są Dni Działkowca oraz odbywają się spotkania związane z otwarciem sezonu, dniem dziecka i inne okolicznościowe. Te spotkania mają na celu umacnianie więzi między działkowcami. Na tych imprezach widzimy, że działkowcy są za Ustawą o ROD , za żółto-zielonym sztandarem PZD, za hymnem Zielona Rzeczpospolita, za tradycjami jakie kultywuje PZD.
Ważnym elementem podkreślającym znaczenie Związku jest coraz powszechniejszy udział ogrodów działkowych, przedstawicieli kolegiów prezesów, okręgowego zarządu w lokalnych dożynkach. Na tych uroczystościach obecność przedstawicieli Związku, sztandarów, wieńców, koszy dożynkowych akcentuje znaczenie ogrodów i PZD w społeczeństwie.
Aktyw komisji szkoleniowej i ekologicznej bierze udział już 15 lat w przeprowadzeniu konkursu “Zielony Poznań” organizowanym przez Prezydenta Miasta Poznania. Z roku na rok konkurs cieszy się coraz większym powodzeniem i padają kolejne rekordy uczestnictwa. W 2008r. w konkursie uczestniczyło 3171 działkowców z 55 ROD. W podsumowaniu konkursu laureaci reprezentujący ogrody wzięli udział w spotkaniu z Prezydentem Miasta w Sali Białej, a uczestnicy i organizatorzy konkursu spotykali się w OZ PZD. W wielu ogrodach odbyły się także spotkania uczestników konkursu, podczas których wręczano im nagrody. Wzorem Poznania podobne konkursy zaczęły organizować inne gminy. Ciekawą inicjatywą Leszna jest organizowanie pod patronatem miejscowej prasy konkursu “najpiękniejsza działka”, w którym laureatów konkursu wybierają czytelnicy gazet.
Tradycyjnie na targach ogrodniczych GARDENIA i POLAGRA swoje stoisko prezentował OZ PZD. Pod hasłem “Działkowcy bronią swoich ogrodów” społeczni instruktorzy ogrodnictwa obsługujący stoisko promowali dorobek Związku i zachęcali odwiedzających do nabywania działek. Stoisko zostało wyróżnione przez organizatorów wystawy POLAGRA. Oprócz tego kolegium prezesów Nowego Tomyśla uczestniczyło w Powiatowych Targach Ogrodniczych w Trzciance oraz w jarmarku chmielowo-wikliniarskim.
Popularyzowanie i sprzedaż bogatej literatury związkowej i druków organizacyjnych prowadził Ośrodek Szkolenia w codziennej działalności. Udało się m.in. rozprowadzić większość kalendarzy na 2009r.
Rozwija się strona internetowa OZ, na której przekazywane są aktualności z naszego życia i informacje użyteczne dla zarządów ogrodów i działkowców. Cieszy, że systematycznie wzrasta liczba osób odwiedzających naszą stronę. Będziemy ją systematycznie uaktualniać, by była kolejnym i dobrym sposobem kontaktowania się z naszymi działkowcami. Pojawiają się kolejne strony naszych ogrodów działkowych, co jest znakiem czasu i dowodem, że komputery dotarły na działki.
4. Działalność remontowo-inwestycyjna.
W 2008r. kontynuowano działania związane z koordynacją robót inwestycyjno-remontowych wykonywanych w poszczególnych ogrodach naszego Okręgu. Na podstawie uchwał walnych zebrań oraz złożonych wniosków przez zarządy tych ogrodów, prezydium OZ wyraziło zgodę na prowadzenie 67 nowych zadań w 56 ogrodach. Roczny Plan Inwestycyjny OZ PZD w Poznaniu, zawierający zadania kontynuowane z lat wcześniejszych oraz zadania przyjęte do realizacji w roku 2008, zawiera łącznie 132 zadania w 111 ogrodach. Planowana wartość tych robót to kwota 4 954 532 zł. Na wsparcie realizacji tych robót udzielono dotacji w kwocie 375 500 zł, z czego w 2008r. wydatkowano 270 000 zł na 70 zadań. Przyznawanie dotacji odbywało się w oparciu o wprowadzone przez prezydium OZ PZD w 2008 r. “Zasady i kryteria udzielania dotacji ze środków Funduszu Rozwoju będących w dyspozycji OZ PZD w Poznaniu”.
Główne rodzaje robót wykonywanych w ogrodach to remonty, modernizacje lub budowy:
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w OZ PZD w Poznaniu prowadzony jest od 2006 r. “Otwarty Długofalowy Program Rozwoju i Modernizacji ROD”. Program ten obejmuje inwestycje lub remonty w 211 ogrodach, w których realizowanych było lub jest 220 zadań. Łączna wartość robót ujętych w tym planie wynosi 6 835 002 zł zaś łączna kwota udzielonych przez OZ dofinansowań wynosi 531 200 zł.
W okresie sprawozdawczym Prezydium OZ opiniowało wnioski ROD o uzyskanie dotacji lub pożyczki ze środków będących w dyspozycji KR PZD. Pomyślną realizacje wniosku o dotacje uzyskało 8 ROD na łączną kwotę 32 000 zł, pożyczkę z Funduszu Samopomocowego PZD, będącego w dyspozycji KR PZD uzyskały 3 ROD na łączną kwotę 85 000 zł. Licząc od 2004 roku łącznie Krajowa Rada przyznała 19 dotacji na kwotę 86 600 zł oraz udzieliła 16 pożyczek na kwotę 533 740 zł.
5. Współpraca międzynarodowa
W dniach od 23 do 28 maja 2008r na zaproszenie Okręgowego Zarządu PZD w Poznaniu gościliśmy grupę 18 niemieckich przyjaciół z Westfalii-Lippe. Nasi goście mogli okazję poznać kolejne ogrody działkowe i ciekawe miejsca w Wielkopolsce. Pobyt działkowców zorganizowały kolegia prezesów we współpracy z samorządami lokalnymi Nowego Tomyśla,Pniew, Szamotuł, Rawicza , Rydzyny, Kościana oraz Poznania. Serdeczne słowa podziękowania należą się Prezesom Rodzinnych Ogrodów Działkowych, samorządom lokalnym i burmistrzom odwiedzanych miast.
Kolejna wizyta działkowców niemieckich była okazją do dalszej wymiany doświadczeń, podtrzymania łączących nas więzów przyjaźni oraz dyskusji nad przyszłością ogrodnictwa działkowego w naszych krajach. Zaplanowano również następne spotkanie, tym razem w 2010 r. na ziemi niemieckiej.
6.
Działalność komisji problemowychKomisja konkursowa - pracowała w oparciu o plan działania, którego podstawą były uchwały KR PZD oraz wytyczne Okręgowego Zarządu i jego Prezydium. Udział w konkursach ogrodów i poszczególnych działkowców miał na celu podniesienie na wyższy poziom funkcjonowania ogrodnictwa działkowego w Okręgu ze szczególnym naciskiem na wygląd, estetykę i miejsce w środowisku.
Do konkursów przystąpiło:
1. “Rodzinny Ogród Działkowy Roku 2008” - 11 ogrodów
2. “Wzorowa Działka Roku 2008” - 42 działek
3. “Kronika ROD” - 16 kronik
W zdecydowanej większości przygotowanie ogrodów, działek i kronik stało na bardzo wysokim poziomie. Startujący w konkursie zostali uhonorowani dyplomami i znaczącymi nagrodami rzeczowymi związanymi z pracą w ogrodzie.
Ważnym elementem działalności Komisji są przygotowania ogrodów i działek do uczestnictwa w konkursach krajowych. W roku 2008 startowały w konkursie krajowym ROD im. 2 Armii WP w Poznaniu i ROD im. K. Świerczewskiego w Nowym Tomyślu oraz działki p. Baraniaków (z ROD im. 2 Armii WP w Poznaniu.) oraz p. Nyczków z ROD im D. Chłapowskiego w Kościanie. Obydwa Ogrody jak i działki zostały laureatami konkursów i otrzymały dyplomy oraz nagrody finansowe na Krajowym Dniu Działkowca w Jeleniej Górze.
Komisja ds. bezpieczeństwa
Okręgowy Zarząd PZD w Poznaniu poprzez swoich przedstawicieli z Komisji ds. bezpieczeństwa w OZ i w rodzinnych ogrodach działkowych na bieżąco utrzymuje kontakt z przedstawicielami komend Wojewódzkiej, Miejskiej Policji w Poznaniu. Kolegia Prezesów i ogrody współpracują z komendami miejskimi Policji. Przedstawiciele Policji uczestniczą w walnych zebraniach, biorą udział w festynach oraz współpracują z ogrodami nad poprawą bezpieczeństwa
Ważnym problemem jest zabezpieczenie stałego kontaktu zarządu ROD z właściwą terytorialnie jednostką policji. Wiele ROD dostarcza dzielnicowym klucze od bram i furtek ogrodowych, plany ogrodów, adresy kontaktowe z przedstawicielami zarządów, uzgadnia wspólne patrole na ogrodach, organizuje znakowanie narzędzi i wartościowych przedmiotów. Liczne ogrody organizują patrolowanie terenów ogrodów własnymi siłami, a w razie potrzeby uzyskują pomoc Policji. Przynosi to pożądane efekty w postaci zmniejszenia liczby włamań, kradzieży i innych aktów wandalizmu.
Komisja polityki społecznej
Rok 2008 szczególnie poświęcono współpracy z organizacjami zajmującymi się niepełnosprawnymi i osobami starszymi. W dużym stopniu rozwinęliśmy współpracę z Klubami Seniora w dzielnicy Nowe Miasto oraz Winogrady. W chwili obecnej dobrze rozwija się ta współpraca. Poszczególne ogrody działkowe zapraszają seniorów na dzienny pobyt. W roku 2009 planujemy włączyć inne dzielnice oraz ogrody w terenie. Zakres działania na rzecz seniorów i osób niepełnosprawnych przedstawia się następująco: wczasy na działce w 3 ogrodach, przekazywanie nadwyżek plonów w 83 ogrodach, współpraca ze stowarzyszeniami zajmującymi się chorymi i niepełnosprawnymi w 18 ogrodach, współpraca z Klubami Seniora w 12 ogrodach, imprezy otwarte dla niepełnosprawnych i seniorów w 54 ogrodach, prowadzi się zajęcia terapeutyczne.
Nie zapominamy o działkowcach. Członkowie komisji indywidualnie prowadzą rozmowy z prezesami ROD w celu wprowadzenia w ogrodzie spotkań integracyjnych przez organizowanie imprez ogrodowych (Dzień Działkowca).
Ważnym wydarzeniem roku było III Seminarium pod hasłem “Ogrody seniorom i niepełnosprawnym” – które odbyło się 20 października 2008r. Dało ono nam obraz naszych dokonań. Wnioski wynikające z wypowiedzi osób z różnych organizacji są inspirujące do dalszych działań i udowadniające sens działalności. W planie na rok 2009 podjęliśmy dalszy rozwój współpracy.
Aby wypracować i stworzyć system komunikacji między organizacjami pozarządowymi, towarzyszeniami i instytucjami zajmującymi się osobami starszymi, w listopadzie 2008r. odbyło się robocze spotkanie organizowane przez Centrum Innowacji SIC. W 2009r. planujemy wspólne zorganizowanie “Pikniku Senioralnego” na terenie 2 poznańskich ROD.
Podsumowując rok 2008 można stwierdzić, że udało się zadania wynikające z planu pracy zrealizować. Komisja nadal będzie inspirować do działania ogrody i służyć pomocą w nawiązywaniu kontaktów i form działania.
Komisja ds. odznaczeń
W roku 2008 do Komisji wpłynęło 872 wniosków, z tego 740 zostało rozpatrzonych pozytywnie i wniosek Prezydium Okręgowego Zarządu przyznało:
Jednocześnie na wniosek Komisji Prezydium Okręgowego Zarządu skierowało wnioski o przyznanie odznaczeń do Prezydium Krajowej Rady PZD dla członków związku z naszego okręgu oraz osób zasłużonych dla naszego związku.
Prezydium Krajowej Rady przyznało:
Pozytywnie nie mogło być rozpatrzonych w trakcie pierwszego przedłożenia 132 wniosków. Najczęstszymi powodami zwrotu wniosków do Zarządów POD były:
W swej pracy Komisja starała się, aby przyznanie odznaczenia stanowiło fatyczne wyróżnienie i posiadało należną mu rangę. Ciągle jeszcze, chociaż coraz to w mniejszym stopniu, powtarzają się próby niektórych zarządów aby w jednym roku nadgonić wieloletnie zaniedbania w składaniu wniosków, w tym również o odznaczenia najwyższego stopnia dla osób nie posiadających nawet odznak brązowych. Należy jednak z satysfakcją odnotować, że coraz większa grupa zarządów składa wnioski zgodnie z obowiązującą procedurą i prowadzi systematyczną politykę odznaczeń w Ogrodzie oraz prowadzi własną ewidencję przyznanych odznaczeń. Taką ewidencję powinny posiadać wszystkie ogrody. W sposób szczególny, jeśli chodzi o ilość przyznawanych odznaczeń, traktowane były Ogrody obchodzące swoje jubileusze, chociaż i tam oczekiwania Zarządów były często o wiele większe.
Komisja skarg i wniosków
Do Okręgowego Zarządu PZD w Poznaniu wpłynęło około 60 pism – skarg na działania zarządu, członków zarządu, na użytkowników działek, dotyczące ustalenia granic działki, zagospodarowania działki, wjazdów na teren ROD, obciążenia za energię elektryczną, wodę i innych opłat na rzecz ROD, sprawy odłączenia wody, elektryczności itp. Sprawy wymagały zgromadzenia dokumentów, przeprowadzenia wizji lokalnych, bezpośrednich spotkań z zainteresowanymi stronami. Duża część spraw po interwencji Okręgowego Zarządu została wyjaśniona przez zarządy ROD. W 4 sprawach członkowie komisji ds. skarg i zażaleń uczestniczyli w konfrontacji w terenie, gdzie miały miejsce konfliktowe zdarzenia, doprowadzając do wyjaśnienia, wydając stosowne zalecenia bądź doprowadzając do ugody między stronami.
Trudne sprawy dotyczące odwołania członków zarządów rozstrzygało Prezydium OZ PZD. Wymagało to zgromadzenia obszernej dokumentacji i badania słuszności zarzutów z udziałem zainteresowanych stron. Prezydium podejmowało w tych przypadkach uchwały podtrzymujące bądź uchylające decyzje zarządów. Wielokrotnie musieliśmy także podejmować działania wynikające ze skarg składanych przez działkowców bezpośrednio do KR PZD
7. Współpraca z mediami
Dotychczasowa współpraca z mediami jest niedoskonała, choć w porównaniu z innymi rejonami kraju i tak mamy na tym polu znaczące sukcesy. Utrzymujemy stałe kontakty z Redakcją Głosu Wlkp., telewizją WTK, a w zależności od sytuacji docierają do nas i inne media, w tym krajowe. Chcąc jednak dobrze promować Związek musimy próbować zamieszczać materiały o nas, o naszym ogrodzie, o naszym Związku. Jak to zrobić gdy media w większości są prywatne a publiczne nas nie zauważają? Przyjęliśmy za punkt honoru na każdą uroczystość ROD zapraszać miejscowe media. Odpowiedzialny za to jest prezes ogrodu. Jednocześnie zamieszczać będziemy materiały o wydarzeniach w naszych ROD na stronie internetowej OZ. Mamy kilka razy w roku dostęp do telewizji kablowej w Poznaniu, Gnieźnie, Nowym Tomyślu, gdzie prezentujemy Związek i dyskutujemy o problemach ROD. Ostatnio w WTK Poznań dyskutowaliśmy nt. “czy działki w centrum Poznania są potrzebne”. W Okręgu powołaliśmy czteroosobowy zespół medialny który nam te sprawy pilotuje.
8. Działalność kontrolna i instruktażowa
Kontrole ROD prowadzono głównie pod kątem działalności finansowo-księgowej i organizacyjnej. Przeprowadzone były przez główną księgową, oraz członków OZ. W 2008 r. przeprowadzono kontrole w 14 ROD. Kontrole prowadzono w zakresie spraw organizacyjnych i finansowych. Podczas kontroli wskazywano uchybienia i udzielano instruktażu z zakresu prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej.
Główne wnioski i zalecenia wynikające z kontroli:
1. W zakresie spraw organizacyjnych:
10. Działalność kolegiów prezesów
W 2008 r. nastąpił dalszy rozwój współpracy pomiędzy administracją lokalną i ogrodami działkowymi. Ogromną rolę w tym zakresie spełniają Kolegia Prezesów. Prezesi 304 ogrodów działają w 30 kolegiach, w tym w 13 powiatowych, 12 miejsko-gminnych i w 5 dzielnicowych dla m. Poznania. Większość kolegiów odgrywa ogromną rolę w integrowaniu ogrodów działkowych, rozwiązywaniu lokalnych problemów. Podejmuje wspólną organizację obchodów świąt i jubileuszy. Nie wszędzie jednak atmosfera i chęć współpracy jest tak dobra. Niepokoją problemy wewnętrzne koleżeństwa z Szamotuł, bierność kolegium w Grodzisku Wlkp., konflikty w Śremie.
W minionym roku wiele uwagi Kolegia poświęciły na ustalenie zapisów dotyczących istnienia ROD w opracowywanych planach zagospodarowania przestrzennego miast i studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego. W toku dwustronnych rozmów udało się wybronić przed likwidacją wiele ogrodów, zwłaszcza w Poznaniu. Ogrody korzystają z pomocy finansowej i materialnej urzędów miast, gmin i powiatów na rzecz rozbudowy i remontów infrastruktury ogrodowej oraz realizują uchwały lokalnych władz o gospodarce odpadami stałymi i płynnymi w tym usuwania z terenów ogrodów azbestu..
O dobrej współpracy świadczy udział przedstawicieli samorządów w uroczystościach ogrodowych. Tam, gdzie współpraca jest efektywna w uroczystościach chętnie i licznie uczestniczą przedstawiciele władz. Tam, gdzie współpracy nie ma, nie ma też gości na imprezach działkowych.
Szanowni Państwo,
Kończąc sprawozdanie serdecznie dziękuję Kolegom członkom prezydium, okręgowego zarządu, komisjom strukturalnym i problemowym, członkom kolegiów prezesów za aktywne zaangażowanie w realizację zadań, które sobie zakreśliliśmy w ubiegłym roku. Szczególne słowa podziękowania kieruję za Waszym pośrednictwem do wszystkich członków PZD, którzy w walce o obronę ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i samych ogrodów działkowych nie szczędzili czasu ani sił. Apeluję o dalszą aktywność w tej sprawie. Ponadto wyrażam uznanie tym koleżankom i kolegom, którzy reprezentowali Związek w walnych zebraniach sprawozdawczo – wyborczych, jubileuszach ROD, dniach działkowca, uroczystościach miejsko-gminnych, konkursach PZD, “Zielony Poznań” oraz Targach Ogrodniczych “Polagra” i “Gardenia”. Osobne słowa podziękowania kieruję do organizatorów III Seminarium “Ogrody działkowe seniorom i niepełnosprawnym”. To bardzo ważne pole naszej działalności, które rzutuje na postrzeganie Związku i co najważniejsze, którego efekty odczuwają najbardziej potrzebujący. Dziękuję organizatorom pobytu delegacji działkowców niemieckich w Wielkopolsce.
Dziękuję parlamentarzystom, radnym, którzy uczestniczyli w naszych zmaganiach w obronie ogrodów i Związku. Szczególne słowa podziękowania za współpracę kieruję pod adresem Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców i Prezesa Związku Eugeniusza Kondrackiego.
Prezes OZ PZD w Poznaniu
inż. Henryk Sobański
Poznań, dnia 28 lutego 2009 r.