Wizyta poznańskich działkowców w niemieckich ogrodach działkowych

 

W czasie trwającej 23 lata współpracy działkowców z Westfalii-Lippe i Poznania w dniach 14-19 września 2010r. miała miejsce już piąta wizyta polskiej delegacji w Niemczech. W wyjeździe uczestniczyła dziewiętnastoosobowa grupa pod kierunkiem prezesa OZ PZD dr. inż. Zdzisława Śliwy, składająca się z członków organów PZD Okręgu, prezesów ROD oraz pracowników biura. Ze strony niemieckiej w spotkaniach uczestniczyli prezes Związku Działkowców Westfalii Wilhelm Spieß, dyrektor biura ośrodka szkoleniowego dla działkowców w Lünen Werner Heidemann, pracownicy ośrodka, społeczni działacze, prezesi ROD, instruktorzy fachowi ogrodnictwa oraz działkowcy, którzy gościli polską delegację w ogrodach.

Pierwszy dzień wizyty w Westfalii rozpoczął się od spotkania z burmistrzami miast Recklinghausen oraz Herten. W swoich wystąpieniach przedstawiciele niemieckich władz samorządowych zaznaczyli istotne znaczenie ogrodów działkowych w miastach, jako terenów zielonych, ale również miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji nie tylko dla samych działkowców, ale i pozostałych mieszkańców miast. Podkreślano wkład trwającej współpracy niemieckich i polskich działkowców w przełamywaniu barier między narodami. Prowadzenie dialogu i wymiany działkowców od 1987r. również miało swój wkład w zmiany polityczne jakie nastąpiły w Europie, a zakończyły się upadkiem Muru Berlińskiego. Dla upamiętnienia wizyty poznańskich działkowców w parku przylegającym do Ratusza w Recklinghausen posadzono drzewko przyjaźni – Paulownia tomentosa.

Uczestnikami wyjazdy byli instruktorzy Społecznej Służby Instruktorskiej PZD, nie mogło więc zabraknąć tematyki ogrodniczej. Okazją była odbywająca się wystawa ogrodnicza w Hemer, zorganizowana z okazji ustanowienia regionu Zagłębia Ruhry Europejską Stolicą Kultury 2010. Na wystawie zaprezentowano przede wszystkim sposoby zagospodarowania ogrodów, w tym działek w ogrodach działkowych. Nie zabrakło aspektów edukacyjnych, dzięki czemu zarówno młodsi, jak i starsi mogli poznać właściwości i biologię niektórych roślin. Wystawa odbywała się na terenie byłych koszar wojskowych, co wpisuje się w działania prowadzone na rzecz nowego zagospodarowania nie tylko dawnych terenów wydobywczych na terenie Zagłębia Ruhry, ale również obiektów, które utraciły swoje dotychczasowe przeznaczenie.

W czasie pobytu u niemieckich działkowców najważniejsze były wizyty w ogrodach działkowych. Liczą one najczęściej około 100 działek, zdarzają się również kompleksy ogrodów, jak odwiedzane “Jscheland”, “Hoeing”, “Grenzweg”, “Heimstatt”, “Loxbaum”, które maja własne zarządy, ale łącznie liczą 500 działek. Tym co było wyraźnie zauważalne w ogrodach niemieckich to uprawa na działkach, również tych w miastach, znacznych ilości warzyw. Gospodarze wyjaśnili, że według niemieckiego prawa związkowego na co najmniej 1/3 działki musi być prowadzona uprawa warzyw i owoców. Drzewa owocowe uprawiane na działkach to odmiany na podkładkach karłowych. Taki stan zagospodarowania działek wynika przede wszystkim z faktu, że podczas zakładania ogrodu działkowcy otrzymują drzewka polecanych dla nich odmian. Na każdym z odwiedzanych ogrodów, tak jak w całych Niemczech, dostrzegalna jest wielokulturowość społeczeństwa. Nie zabrakło oczywiście przedstawicieli polskiej emigracji, którzy z nieskrywaną przyjemnością witali rodaków. Niemieccy działkowcy dużo uwagi poświęcają edukacji. W każdym ogrodzie spotkać można mały zakątek przygotowany dla owadów i płazów. Kompleksowe rozwiązanie zagospodarowania terenu ogólnego w celach edukacyjnych, ale i rekreacji dla działkowców, obejrzeć można było w ogrodzie “Heimatliebe”. Miejsce przygotowano dla celów edukacyjnych przede wszystkim młodzieży szkolnej – nie zabrakło więc małego sadu, kącika warzywnego i ziołowego, małej szklarni do upraw roślin ciepłolubnych, kącika ekologicznego dla małych zwierząt ogrodowych, ścieżki edukacyjnej przygotowanej z różnych materiałów naturalnych, niewielkiego stawu i murku skalnego.

Nowością i ciekawym doświadczeniem w czasie wizyty w Niemczech było zwiedzenie Ogrodu – Parku “Breckel” w Dortmundzie. Ogród położony jest zaledwie 10 km od centrum miasta i wtopiony jest w miejską infrastrukturę, jaką jest sąsiedztwo kolejki szynowej oraz miejsca parkingowe dla zmotoryzowanych, umożliwiającą odwiedzającym ogród bezproblemowe dotarcie do niego. Na terenie ogrodu są place zabaw, ławki, miejsce do gry w bule i ścieżki spacerowe, w tym aleja złożona tylko z drzew owocowych. Ogród jest realizacją idei ogrodu otwartego, dostępnego dla społeczności miejskiej. Idea utworzenia ogrodu powstała w 1972 roku, ale realizacja pomysłu nastąpiła w roku 2007. Do prac nad koncepcją przemian w istniejącym już ogrodzie i założenia ogrodu – parku zaproszono również studentów wyższej szkoły ogrodniczej, których pomysły także zostały w ogrodzie zrealizowane. Ogród położony w pobliżu hałd pokopalnianych spełnia niewątpliwie swoją rolę jako teren zielony. Położenie w sąsiedztwie niewielkiego lasu sprzyja włączeniu go do całości terenu zieleni jako miejsca chronionego ze względu na występujące tam rzadkie gatunki roślin.

Dodatkowymi atrakcjami do obejrzenia w regionie, które zaproponowali polskiej delegacji gospodarze, była jaskinia Dechena w Iserlohn, zabytkowa dzielnica domów z muru pruskiego w Herten, Skansen Rzemiosła i Techniki w Hagen oraz Muzeum Ikon w Recklinghausen.

Czas szybko upłynął i pobyt w ogrodach działkowych naszych przyjaciół dobiegł końca. Przy pożegnaniu polscy działkowcy zaprosili działkowców w Niemiec do odwiedzenia Poznania za dwa lata.

Opracowała:
dr Magdalena Klessa